Don Bosco đã sáng lập Tu hội Sa-lê-diêng với sứ mệnh giáo dục và nâng đỡ những thanh thiếu niên nghèo khổ và bị thiệt thòi nhất. Phương pháp truyền thông của ngài, bắt nguồn từ một giấc mơ tiên tri lúc 9 tuổi, vẫn là nền tảng cho linh đạo Sa-lê-diêng. Khám phá di sản truyền thông của Don Bosco, một yếu tố quan trọng được định hình từ những giấc mơ đầy cảm hứng và hình mẫu của Chúa Chiên Lành, đã tạo nền tảng vững chắc để tiếp tục dẫn dắt các Sa-lê-diêng trong nhiệm vụ đồng hành với giới trẻ trong môi trường văn hóa số hiện nay. Được xây dựng từ nguồn tư liệu Sa-lê-diêng và những quan điểm đương đại của các Sa-lê-diêng, chúng ta tìm hiểu sâu hơn về nguồn gốc lịch sử, cách thức mà tư tưởng này đã được thích nghi để phù hợp với nhu cầu hiện đại, cũng như những chiến lược truyền thông thực tiễn mang lại hiệu quả cao trong việc tiếp cận Sa-lê-diêng. Những yếu tố này không chỉ là những di sản quý giá trong việc hướng dẫn và vun đắp thế hệ trẻ mà còn là cầu nối vững chắc tạo nên sự gắn kết giữa truyền thống và đổi mới trong bối cảnh hiện tại.
1- Giấc mơ định hình sứ mệnh
Trọng tâm của phương pháp truyền thông của Don Bosco là giấc mơ mang tính cách mạng mà ngài trải qua khi lên 9 tuổi, được ghi lại trong Hồi ký Nguyện xá. Trong giấc mơ, một người nữ chỉ vào đám trẻ nghèo khổ và nói: “Đây là cánh đồng truyền giáo của con” (Bosco 34). Giấc mơ này không chỉ là một câu chuyện cá nhân mà là một mệnh lệnh thiêng liêng định hình cả cuộc đời Don Bosco. Giấc mơ tượng trưng cho cội rễ và tính độc đáo của truyền thông của Don Bosco như một nhà giáo dục giới trẻ. Giấc mơ đã truyền cảm hứng để ngài truyền thông với lòng trắc ẩn, tạo ra một môi trường nơi giới trẻ có thể lớn lên trong đức tin và sự tự tin.
Truyền thông của Don Bosco mang tính mục vụ sâu sắc, lấy hình mẫu từ Chúa Chăn Chiên Lành. Như Cha Egidio Viganò nhấn mạnh: “Truyền thông luôn đóng vai trò quan trọng trong các hoạt động Sa-lê-diêng, và Don Bosco cùng các con cái của ngài đã sử dụng sâu sắc các hình thức truyền thông để truyền bá Tin Mừng và phát triển xã hội cho giới trẻ” (Viganò 1981). Tại Tô-ri-nô vào thế kỷ 19, giữa những biến động xã hội và công nghiệp hóa nhanh chóng, Don Bosco đã tiếp cận, trò chuyện và đồng hành với những thanh thiếu niên nghèo, công nhân và người di cư, xây dựng một hệ sinh thái truyền thông dựa trên đức tin (Don Bosco Bangalore).
2- Thích nghi với thời đại số
Linh đạo Sa-lê-diêng, được mô tả là “món quà của Chúa Thánh Thần”, thích nghi với những thách thức đương đại mà vẫn trung thành với tầm nhìn của Don Bosco. Văn hóa số ngày nay mang lại cả cơ hội và trở ngại. Các nền tảng mạng xã hội, video và trực tuyến giúp Sa-lê-diêng tiếp cận giới trẻ toàn cầu, nhưng những vấn đề như chủ nghĩa cá nhân, bạo lực và chủ nghĩa tương đối đạo đức lại là những thách thức lớn (InfoANS). Sa-lê-diêng giải quyết những vấn đề này bằng cách thúc đẩy truyền thông giáo dục, khuyến khích sự phát triển toàn diện – về cá nhân, nghề nghiệp và tinh thần.
Một hội nghị tư vấn toàn cầu về truyền thông xã hội năm 2023 nhấn mạnh rằng các nhà truyền thông Sa-lê-diêng cần “hiện diện trong thế giới số” để đồng hành hiệu quả với giới trẻ (InfoANS). Điều này bao gồm việc tích hợp chiến lược truyền thông vào Kế hoạch Giáo dục và Mục vụ Sa-lê-diêng (EPP) và tận dụng các công cụ như mạng xã hội để lan tỏa Tin Mừng. Chẳng hạn, Sa-lê-diêng sử dụng các nền tảng số để đối phó với sự thờ ơ đối với người di cư và sự hủy hoại môi trường, phù hợp với cam kết của Don Bosco về công bằng xã hội (Salesians Ireland).
3- Chiến lược truyền thông hiệu quả
Để hiện thực hóa di sản của Don Bosco, các Sa-lê-diêng đã phát triển các hướng dẫn và hành động có cấu trúc. Cẩm nang Truyền thông Xã hội cho các nhà truyền thông Sa-lê-diêng phác thảo kế hoạch truyền thông xã hội cấp tỉnh dòng, tích hợp truyền thông với các mục tiêu giáo dục và mục vụ. Các hành động chính bao gồm:
- Chương trình giáo dục: Phát triển chương trình giảng dạy về kỹ năng truyền thông để giúp giới trẻ điều hướng không gian số một cách có trách nhiệm.
- Ngày Truyền thông Xã hội Thế giới: Cử hành sự kiện này với tài liệu suy tư và cầu nguyện, theo khuyến nghị của Bộ truyền thông của Vatican.
- Cộng tác với chuyên gia: Tổ chức các cuộc gặp hàng năm với các nhà báo, phát thanh viên và nghệ sĩ địa phương để nâng cao chiến lược truyền thông.
- Đào tạo liên tục: Áp dụng các hướng dẫn từ Định hướng Đào luyện Truyền thông Xã hội cho việc đào tạo liên tục các nhà truyền thông Sa-lê-diêng.
Những chiến lược này đảm bảo rằng truyền thông Sa-lê-diêng luôn năng động và phù hợp. Như suy tư về Hoa Thiêng 2024 của Sa-lê-diêng nhấn mạnh: “Đồng hành với giới trẻ trong các nền văn hóa đa dạng, các Sa-lê-diêng truyền thông Chúa Giê-su Ki-tô và niềm vui của Tin Mừng, khơi dậy hy vọng và sự biến đổi trong thời đại số” (Salesians Ireland).
4- Kết luận
Di sản truyền thông của Don Bosco, khởi nguồn từ một giấc mơ thiêng liêng và được nuôi dưỡng bởi trái tim mục tử của ngài, tiếp tục truyền cảm hứng cho các Sa-lê-diêng trên toàn thế giới. Bằng cách thích nghi với thời đại số mà vẫn trung thành với linh đạo của mình, các Sa-lê-diêng đồng hành cùng giới trẻ với lòng trắc ẩn và tầm nhìn tương tự như Don Bosco. Thông qua các kế hoạch có cấu trúc, sáng kiến giáo dục và sự hiện diện trên không gian số, họ duy trì sứ mệnh truyền bá Tin Mừng và nâng đỡ giới trẻ, đảm bảo di sản của Don Bosco trường tồn trong thế kỷ 21.
Lm. Micae Rua Trần Phạm Hoàng Gia Thi, SDB
_______________________
Nguồn Tham Khảo
- Bosco, J. (2010). Memoirs of the Oratory. Salesiana Publishers.
- Don Bosco Bangalore. (n.d.). Dream of Don Bosco at nine: The unfolding of his vocation and mission. https://dbbangalore.org/dream-of-don-bosco-at-nine-the-unfolding-of-his-vocation-and-mission/
- (2023). RMG – World consultation on social communication: Which Salesian communicators for young people in the digital world? https://www.infoans.org/en/sections/news/item/7351-rmg-world-consultation-on-social-communication-which-salesian-communicators-for-young-people-in-the-digital-world
- Department for Social Communication. Salesian Communicator Social Communication Handbook. https://www.sdb.org/en/Council_Resources/Social_Communications/Documents/Salesian_Communicator_Social_C
- Salesians Ireland. (n.d.). Strenna 2024: Don Bosco’s mission. https://www.salesiansireland.ie/strenna2024/
- Viganò, E. (1981). Social communication challenges us. Acts of the General Council, (302).
